Son Başlıklar
Forumlar : Motorsiklet

maddogTWO
Müdavim
Erkek
27 yaşında
Mesajlar : 817
Çevrimdışı
Fren Hidroliği..., Teknik bilgiler 2

Fren hidrolikleri yılda bir kere değiştirilmelidir. Normalde biraz dikkatle, çok zor olmayan bu
işlemi kendiniz de yapabilirsiniz.


Öncelikle fren hidrolik sıvısı/yağı nedir ona bakalım:

Motosikletlerimizin ve daha genel olarak otomobillerin fren sistemleri hidrolik prensiplerine göre
çalışır. Sıkıştırılamayan bir sıvı ile dolu olan kapalı sisteme bir tarafından basınç uygularsanız
(fren elciği ya da fren pedalı) diğer uçtaki pistonda güç elde edersiniz. Bu güç de fren
balatalarını fren disklerine ya da kampanalara bastırarak yavaşlamanızı sağlar. Bu sırada açığa
çıkan ısının bir kısmı metal aksam vasıtası ile fren sıvısına aktarılarak onun da ısınmasına sebep
olur.

Fren hidrolik sıvısının/yağının tiplerine gelince, kimyasal olarak 2’ye ayrılır:

1. Silikon temelli yağlar (DOT 5):
a. Silikon içerir
b. Boyaya zarar vermez
c. Daha fazla sıkıştırılabilir olduğu için frenlerde süngerimsi bir his oluşturur.
d. Suyla karışmaz dolayısı ile fren sisteminde su/yağ/su/yağ şeklinde bir durum oluşur. (Zararı
konusuna daha sonra geleceğiz)

2. Polyglycol Ether temelli yağlar (DOT 3, DOT 4, DOT 5.1):
a. Boyalı ve plastik yüzeylere ciddi şekilde zarar verir. Kullanırken son derece dikkatli
olunmalıdır. Aynı şekilde deri ve gözler ile teması kesinlikle önlenmelidir. Temas durumunda hemen
çok bol su ile yıkanmalıdır.
b. Su ile karışabilir.
c. Silikon temelli sıvılar gibi frenlerde süngersi bir hisse yol açmaz.


Başlangıç
01.08.2006 21.37
Son Mesaj
26.12.2008 23.13 Görelim bakalım Toplam
7 Yanıt yazayım
Sıralama




[1]

maddogTWO
Müdavim
Erkek
27 yaşında
Mesajlar : 817
Çevrimdışı
- Peki bu DOT nedir?

Department of Transportation (Ulaştırma Birimi) kelimelerinin kısaltmasından oluşturulmuş bir
Amerikan standardını belirtir. DOT sayıları fren sıvılarının KURU ve ISLAK kaynama derecelerine göre
belirlenir.

Fren sıvısının kaynama derecesi DOT tipine ve içindeki su miktarına bağlı olarak değişir. Fren
sıvısı havanın içindeki nemi çeker. İşte bu yüzden fren sıvılarını kullandıktan sonra kutunun
kapağını hemen sıkıca kapatmanız gerekir. En sağlıklısı küçük ambalajlarda alıp ihtiyaç kadarını
kullanıp kalanını uygun şekilde yok etmektir.

— Fren sıvısının içine su karışması neden zararlı?

Fren sıvılarının kaynama derecelerine göre sınıflandırıldığını söylemiştik. Sıvıya karışan su
sıvının kaynama derecesini düşürerek frenlerin daha çabuk işe yaramaz hale gelmesine sebep olur.
Kaynama sonucu ortaya çıkan buhar basınç uygulandığında sıkıştırılabileceği için pedala ya da elciğe
uygulanan basınç, kaliperdeki pistona iletilemeyecek, dolayısı ile frenleriniz tutmayacaktır.

— DOT 3–4–5–5,1 karşılaştırması

DOT dereceleri ıslak ve kuru kaynama derecelerini belirtir. Kuru kaynama derecesi, içinde su olmayan
sistemde sıvının kaynayacağı, dolayısı ile frenlerin işe yaramaz hale geleceği sıcaklığı, ıslak
kaynama derecesi ise içinde %3 su bulunan sıvının kaynama derecesini göstermektedir.

Fren Sıvısı Tipi Kuru Kaynama Derecesi Islak Kaynama Derecesi
DOT 3 205°C 140°C
DOT 4 230°C 155°C
DOT 5 260°C 180°C
DOT 5.1 270°C 190°C

Görüldüğü gibi %3 su bile sıvının kaynama derecesini ciddi oranda etkilemektedir. Aynı zamanda
sisteme giren su fren sistemi içindeki metal parçalarda da paslanmaya sebep olacaktır.

— Sisteme su girmesini engellemek için neler yapılabilir?

• Fren hidrolik rezervuarlarının kapaklarını sıkı bir şekilde kapalı tutun ve açmak zorunda
kaldığınızda ya da sıvıyı doldurduktan/tamamladıktan sonra hemen kapatın.
• Yılda bir kere mutlaka fren hidrolik sıvısını değiştirin
• Yıllık fren sıvısı değişiminde yeni ve kapalı bir ambalajdaki sıvıyı kullanın ve kalanını saklayıp
tekrar kullanmaktan kaçının.
01.08.2006 23:28:36
maddogTWO
Müdavim
Erkek
27 yaşında
Mesajlar : 817
Çevrimdışı
— Dikkat edilmesi gereken diğer noktalar

• Motosikletinizde ya da aracınızda mutlaka kullanım kılavuzunda belirtilen tipte fren hidrolik
sıvısı kullanın.
• Fren sistemindeki lastik parçalara ve contalara zarar verebileceği için eğer kullanım kılavuzunda
özellikle belirtilmemişse silikon bazlı yağ kullanmaktan kaçının.
• DOT 3, DOT 4 ve DOT 5.1 tipindeki yağların motorunuzun boyalı ve plastik aksamı ile deri ve
gözünüze temasından özellikle kaçının. Sıçramaması ve dökülmemesi için azami dikkat gösterin.
• Fren hidroliği ile çalışırken eldiven ve koruyucu gözlük kullanmayı unutmayın.




Tüm hidrolik ve hava sistemiyle çalışan fren sistemlerinde westinghouse sistemi bulunmaktadır.
Westinghouse binek araçlarda motor kaputunun sol arka kısmındadır. İlk bakışta bu silindirik ve
önünden körüklü bir çubuk ile çıkmış bu malzeme direksiyon miline bağlı gibi gözükse de asıl görevi
fren pedalından gelen basıncı, içersinde bulunan hava körüğü sayesinde fren hidroliğini
sıkıştırmaktır. Peki, sadece bununla mı kalıyor? Elbette hayır. Fren hidroliği westinghouse dan
aldığı baskıyı çoğu zaman çelik çubuk borular (modifiye ve yüksek performanslı araçlarda titanyum
alaşımlı su çeliği karışımlı borular kullanılır) vasıtasıyla fren balataları üzerindeki pistonlara
iletirler. Westinghouse dan gelen basınç hiç güç kaybetmeden fren pistonlarına iletilerek doğru
frenlemenin yapılması sağlanır, fren pedalına ne kadar basınç uygulanırsa aynen fren pistonlarına ,
baskıyı alarak 2 yana veya dıştan içe olarak fren balatalarına iletir. İşte bu iletim esnasında
baskıya maruz kalan hidrolik yağı sıkışarak ısı açığa çıkarır, ısınan hidrolikte zamanla motor
yağlarımız gibi seyrelmeye, özelliğini kaybetmeye ve çelik hortumlardan gelen nem ile özelliğini
yitirmeye başlar.
01.08.2006 23:32:01
maddogTWO
Müdavim
Erkek
27 yaşında
Mesajlar : 817
Çevrimdışı
Fren hidroliği değiştirmek basit bir işlemmiş gibi görünse de aslında çok titiz ve dikkatli
yapılmadığı takdirde kesinlikle ciddi kazalara sebeb olacaktır. İlk olarak şunu bilmeliyiz, fren
hidroliği 2 kişi olmadan KESİNLİKLE değiştirilmez.

İlk olarak bir kişi elinde uygun anahtarıyla önce arka teker yanındaki pistonun önünde bulunan (her
araçta hemen hemen aynıdır 8lik veya 6lık yıldız anahtar) tapaya anahtarını yerleştirerek hafifçe
gevşetir , hidrolik damlamaya (aman birden açmayın hidrolik içeride sıkışmış halde olacağından
birkaç metreye fışkıracaktır) başlayıncaya kadar gevşetir.Yavaşça gevşetmeye devam edilir ve
hidroliğin akmasına izin verilir (bu sırada küçük bir kap bulundurulmalı , hidroliğin oraya akışı
sağlanmalıdır) hidrolik akışı yavaşladığında tapa sıkılmaz hafif boş bırakılır (tapanın ucu tabiri
caizse çük şeklindedir gevşediğinde oradan akar sıkıldığında damlatmaz, komple sökülmez) ve fren
pompalanmaya başlanır. Her pompa yapılışında hidrolik kutusundan boruya doğru basınç yapar ve açık
tapadan akmaya başlar, şiddetli olarak pompalarsanız fışkıracaktır
Hidrolik tamamen boşalıncaya kadar bu işlem uygulanır ve tapa hafifçe sıkıştırılır.

Hidrolik yağı seledeki arkadaş tarafından fren hidrolik kutusuna ağzına kadar doldurulur ve kapak
sıkıca kapatılır. fren pompalanır, sıkıştığında arka tapa açılır , biriken hava ve bir kısım köpüklü
hidrolik gelir. Tapa kapatılır, tekrar pompalanır sıkıştığında yine tapa açılır. Bu işlemi 3/4 kez
yaptıktan sonra fren pompalanırken iyice şişmiş ve yukarıda kalmış pedal basılı tutulurken (pedal
yukarıdan aşağı inene kadar baskı bitmemeli, baskı bittiğinde pedal boşa bırakılmamalı ve tapa
sıkıştırılmadan pedal boşaltılmamalıdır) tapa aniden açılır ve hidroliğin fışkırması gözlenir, eğer
köpüklenme yok ise 4/5 kez daha yapılarak tapa sıkıştırılır. Eksilen fren hidrolik kutusuna tekrar
hidrolik yağı seviyesine kadar konur.Pedal pompalanmaya başlanır , pedal basılı ve tapa hafifçe
açılarak hidroliğin basıncı ve köpüksüz olduğu görüldüğünde tapa iyice sıkıştırılır.

Ön frenler içinde yukarıdaki şekilde işlem uygulanarak, üstübü veya bez ile tüm kaliperler
temizlenmeli, lastiklere sıçramışsa su ile yıkanmalıdır. Balatalar bulaştıysa suyla yıkanmalı ve
balatanın kuruması beklenmelidir.

Test için kısa mesafelerde ani frenler yapılır. Hidrolik yeni değiştiğinden frenlerde sertlik
hissedilecektir bu normaldir. Fren pedalınızın ayarı biraz yukarıda kalabilir ayarlatma isteyebilir,
yine ön fren yukarıda kavrayacağından ayarını yapmalı ve frenlemelerde buna dikkat etmelisiniz.
01.08.2006 23:34:14
maddogTWO
Müdavim
Erkek
27 yaşında
Mesajlar : 817
Çevrimdışı
SSS (Sıkça Sorulan Sorular)

1) Hidrolik tapasını açtınız ve yağ gelmiyor?
Kimi tapaların uç kısmında plastik içe giren (Klasik tükenmez kalemlerin arka kısmındakiler gibi,
hani hep tırnağımızla ya da dişimizle çıkartmaya uğraştığımız yediğimiz kısmı) bir tapacık bulunur,
bunun çıkartılması gerekir. Tapa yok ise pislikten tıkanmıştır, tapa komple sökülmeli bir kürdan
vasıtası ile tapanın içinden dışına doğru (AMAN DIŞTAN İÇE DEĞİL PİSLİK ORADA KALIR) pislik atılır.


2) Ne yapsam da sertliği eskisi gibi hissetmiyorum?
Hidrolik depo kapağı kapatılmamıştır, basınçla birlikte tapa yerine kapaktan basınç çıkacaktır,
kapağı hemen sıkıca kapatın.

3) Pedala pompalama yapıyorum ve tıssss diye bir ses geliyor?
Tapa sıkıca kapatılmış olsa da kapağın altındaki conta eskimiş veya katlanmış olabilir, contasını
yenileyin.

4)Sürekli köpük geliyor bu vanadan?
tapa iyi sıkıştırılmamıştır
Ülkemiz koşullarında her yıl hidrolik yağının değiştirilmesidir, yüksek km yapan arkadaşların ise
40/50binde bir değiştirmeleri önerilir.
01.08.2006 23:36:22
mine_e
Müdavim
Kadın
21 yaşında
Mesajlar : 207
Çevrimdışı
Bilgiler İçin TeşekküRLer maddogTWO

bizde bişeyler öğreniyoruz..
03.08.2006 16:50:32
exi_1987
Müdavim
Erkek
26 yaşında
Mesajlar : 2064
Çevrimdışı
Payşalım İçin Tşk
12.09.2006 17:27:35
bananeeee.22
Müdavim
Kadın
26 yaşında
Mesajlar : 13662
Kapalı Hesap
çok güzel ya
26.12.2008 23:13:17

[1]

Şu an bu başlığı okuyanlar: 1 ziyaretçi..

Forumlar :
Motorsiklet


Yanıtla:


Facebook sayfamızı beğen, en komik resimleri arkadaşlarınla paylaş.